Khi công dân toàn cầu bị hiểu nhầm thành sưu tập hộ chiếu 

Từ trước đến nay, giới siêu giàu toàn cầu (UHNWI) vẫn hiểu rằng “càng sở hữu nhiều hộ chiếu, khả năng tự do di chuyển càng lớn” và “để trở thành công dân toàn cầu, phải sở hữu càng nhiều quốc tịch càng tốt?”. Một “bộ sưu tập” hộ chiếu quyền lực có thể giúp miễn thị thực rộng rãi hơn, linh hoạt cư trú tại nhiều quốc gia và tạo ra “lối thoát hiểm” khi môi trường địa chính trị tại nơi sinh sống trở nên bất ổn.

Trong bối cảnh biến động địa chính trị ngày càng gia tăng, các quan niệm này đang bộc lộ những giới hạn nghiêm trọng. Thay vì mang lại sự an tâm, đa tịch đang dần trở thành một cái bẫy tinh vi – nơi cảm giác tự do tăng lên nhưng rủi ro thực tế âm thầm tích tụ. 

Việc sưu tập nhiều hộ chiếu không còn mặc nhiên được hưởng nhiều lợi ích, thậm chí trong nhiều trường hợp còn làm gia tăng mức độ phức tạp trong đời sống pháp lý, tài chính và thuế. Các vấn đề về thuế, quản trị tài sản xuyên biên giới và nghĩa vụ pháp lý chồng chéo đang biến lợi thế tưởng chừng rõ ràng thành gánh nặng khó kiểm soát.

Sai lầm khi xem hộ chiếu là vật phẩm độc lập 

Sở hữu hộ chiếu thực chất là sở hữu quốc tịch. Vì vậy, hộ chiếu không phải là một vật phẩm độc lập có thể thêm vào danh mục tùy ý như các loại tài sản thông thường khác, mà là chứng thư xác lập mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân với một nhà nước cụ thể. Mối quan hệ đó cho phép nhà nước đánh thuế, áp đặt nghĩa vụ quân sự, kiểm soát xuất nhập cảnh và quyết định phạm vi bảo hộ lãnh sự đối với người mang quốc tịch.

Vấn đề không nằm ở câu hỏi “Nên sở hữu bao nhiêu hộ chiếu?”, mà là “sự kết hợp quốc tịch nào tạo ra nhiều quyền lợi nhất nhưng ít xung đột pháp lý nhất?”. Hộ chiếu thứ hai có thể mở ra nhiều cơ hội nếu được lựa chọn cẩn thận, nhưng từ hộ chiếu thứ ba trở đi, quyền lợi hiếm khi tăng theo tỷ lệ thuận, trong khi rủi ro về thuế, nghĩa vụ tuân thủ lại gia tăng theo cấp số nhân. 

Hộ chiếu là chứng thư xác lập mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân với một nhà nước cụ thể.

Cái giá của việc đánh giá thấp rủi ro pháp lý và thuế

Việc không đánh giá đầy đủ rủi ro pháp lý và thuế khi sở hữu thêm quốc tịch thường dẫn đến những nghĩa vụ tài chính vượt xa dự tính ban đầu. Một ví dụ điển hình là quốc tịch Mỹ: chỉ cần bổ sung vào danh mục quốc tịch, cá nhân đã phải chấp nhận chế độ thuế toàn cầu, bất kể có sinh sống, làm việc hay thậm chí từng đặt chân đến Mỹ hay không. Các yêu cầu tuân thủ như FATCA, FBAR, báo cáo tài khoản nước ngoài, chi phí hành chính kéo dài nhiều năm, và cả thuế xuất cảnh khi từ bỏ quốc tịch đã biến hộ chiếu từ “quyền lựa chọn” thành nghĩa vụ tài chính dài hạn.

Ngay cả tại những quốc gia không đánh thuế theo quốc tịch như Pháp hay Ý, rủi ro cũng không hề biến mất. Các tiêu chí xác định cư trú thuế dựa trên nơi ở của gia đình, số ngày hiện diện hoặc trung tâm lợi ích kinh tế có thể chồng chéo khi cá nhân sở hữu từ hai quốc tịch trở lên cùng tài sản xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, các hiệp định tránh đánh thuế hai lần chỉ giải quyết xung đột trên lý thuyết pháp lý, còn trên thực tế lại khiến việc lập kế hoạch tài chính và thừa kế trở thành một bài toán phức tạp, đòi hỏi so sánh và điều phối giữa nhiều hệ thống luật khác nhau.

Nghịch lý “càng nhiều hộ chiếu, càng khó mở tài khoản ngân hàng”

Trong thời đại toàn cầu phải tuân thủ các chuẩn mực như FATF và AML, một hồ sơ quốc tịch phức tạp không còn được nhìn nhận như dấu hiệu của “công dân toàn cầu”, mà bị xếp vào nhóm rủi ro cao trong mắt các tổ chức tài chính. Trường hợp công dân Mỹ bị ngân hàng nước ngoài từ chối vì gánh nặng tuân thủ FATCA là ví dụ dễ thấy nhất.

Đối với người sở hữu đa quốc tịch, mỗi hộ chiếu bổ sung làm gia tăng mức độ giám sát và tự động kích hoạt các quy trình thẩm định nâng cao. Và cá nhân có thể đóng nhiều tài khoản hơn là mở, không phải vì thiếu minh bạch, mà vì các thuật toán tuân thủ không phân biệt được giữa cuộc sống quốc tế hợp pháp với những mô hình giao dịch bị coi là có dấu hiệu rửa tiền.

Khi sử dụng nhầm hộ chiếu gây ra rắc rối pháp lý  

Không phải mọi quốc gia đều công nhận song tịch. Ngay cả ở những quốc gia cho phép đa quốc tịch, việc sở hữu quốc tịch thường đi kèm với các nghĩa vụ cụ thể như nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ dân sự hoặc yêu cầu sử dụng hộ chiếu nội địa khi nhập cảnh. Một số quốc gia thậm chí còn nghiêm cấm việc từ bỏ quốc tịch.

Trong bối cảnh đó, việc sử dụng “nhầm” hộ chiếu – đôi khi chỉ xuất phát từ cảm xúc nguồn gốc – có thể dẫn đến những hệ quả pháp lý ngoài dự liệu, từ rắc rối hành chính đến vi phạm pháp luật về quốc tịch và cư trú.

Chuyển giao rủi ro cho thế hệ mai sau 

Sở hữu quốc tịch không dừng lại ở một đời người. Trẻ em sinh ra trong các gia đình sở hữu đa quốc tịch có thể vô tình bị kéo vào nhiều hệ thống thuế, chế độ báo cáo tài chính và khung pháp lý thừa kế khác nhau. Những gì được xem là “lợi thế” của thế hệ hiện tại có thể nhanh chóng trở thành gánh nặng pháp lý cho con cháu.

Các quyết định sở hữu đa tịch nếu không được phân tích và hoạch định cẩn trọng ngay từ đầu có thể để lại hệ quả kéo dài nhiều thập kỷ – điều mà không ít gia đình chỉ nhận ra khi việc điều chỉnh đã trở nên cực kỳ tốn kém hoặc không còn khả thi.

Khi địa chính trị “viết lại” luật chơi toàn cầu 

Kể từ năm 2022, chỉ riêng việc sở hữu một số quốc tịch nhất định – dù không cư trú – cũng đủ để kích hoạt việc đóng băng tài khoản và giám sát tài chính ở mức cao. Trong bối cảnh địa chính trị biến động và phân cực gia tăng, quốc tịch không còn là yếu tố trung lập.

Thay vì đóng vai trò “bảo hiểm dự phòng”, một số quốc tịch đang trở thành nguồn rủi ro hệ thống, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như quốc phòng, ngoại giao và khu vực công, nơi đa quốc tịch thường bị coi là xung đột lợi ích. Chiến lược sai lầm hôm nay có thể vô tình đóng sập con đường nghề nghiệp của thế hệ kế tiếp.

Khi luật chơi toàn cầu thay đổi cục diện bởi yếu tố địa chính trị.

Vậy điều gì thực sự cần thiết đối với UHNWI lúc này?

Nếu trước đây, UHNWI theo đuổi sở hữu nhiều hộ chiếu để được miễn thị thực và tự do di chuyển thì trọng tâm bắt đầu dịch chuyển theo hướng kết hợp để tối đa hóa lợi ích thuế, giảm rủi ro quản trị tài sản và bảo vệ cấu trúc thừa kế xuyên biên giới.  

Khả năng quản trị tài chính bền vững không đến từ việc sở hữu ba hay bốn hộ chiếu, mà từ việc nắm giữ tài sản có tính thanh khoản cao, được đặt trong một số ít hệ thống ngân hàng toàn cầu hoạt động hiệu quả, tại các khu vực pháp lý có mức độ tương thích cao. Trong nhiều trường hợp, hai quốc tịch được lựa chọn có chiến lược mang lại nhiều quyền lợi thực chất hơn cả một “bộ sưu tập” hộ chiếu.

Quốc tịch thứ ba hiếm khi tạo ra giá trị tương xứng với mức độ phức tạp gia tăng, còn quốc tịch thứ tư gần như luôn trở thành gánh nặng quản trị. Bẫy đa tịch nằm ở chỗ nó trông giống như một “bảo hiểm dự phòng” an toàn, trong khi thực chất lại là một bảng tính thuế, ngân hàng, nghĩa vụ và rủi ro địa chính trị chồng chéo ngày càng phình to. Chiến lược hiệu quả không nằm ở việc sưu tập quốc tịch, mà ở việc hiểu rõ sự bổ trợ – và cả giới hạn – giữa chúng.

Ngày nay, công dân toàn cầu không được đo bằng số hộ chiếu trong tay, mà bằng khả năng kiểm soát rủi ro pháp lý, thuế và tài sản trong dài hạn Đã đến lúc UHNWI cần nhìn lại chiến lược quốc tịch của mình như một phần không thể tách rời với chiến lược thuế và quản trị tài sản dài hạn, kế thừa cho thế hệ mai sau thay vì “bộ sưu tập” mang tính biểu tượng. Liên hệ với đội ngũ SI Group ngay hôm nay để được tư vấn chiến lược phù hợp với mục tiêu dài hạn:

🏢: Tầng 44 Bitexco Financial Tower, 02 Hải Triều, P. Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

🏛️: Tầng 19, Capital Place, 29 Liễu Giai, P. Ngọc Hà, TP. Hà Nội.

☎️: (+84)979 355 355

Khám phá thêm về SI Group

Facebook | Zalo | Linkedin | Youtube 

>>> XEM THÊM:

• Vì sao người giàu ngày càng rời xa các chương trình định cư công khai đại trà?
• Đọc vị 3 xu hướng định cư của người Việt
• Bản đồ di cư mới của giới siêu giàu năm 2026?
• Lối tắt nào chạm đỉnh kim tự tháp định cư, trở thành công dân toàn cầu?
• Công dân Liên minh Châu Âu sắp được tự do sinh sống, làm việc tại Úc không cần visa 
• Quốc tịch Châu Âu: Lợi thế giúp tiết kiệm hàng chục nghìn Euro thuế phí khi sở hữu siêu xe
• Quốc tịch Châu Âu: Quyền tiếp cận tài sản off-market và các phiên đấu giá kín